Deze week staan David en ik op de Neonatal Unit, een afdeling van twee krappe kamers, waar het standaard 35°C of warmer is, en waar meestal 12 tot 15 baby's liggen. Kindjes met een infectie, prematuren, baby's met geelzucht en kinderen met perinatale asfyxie (= zuurstoftekort rond de geboorte) liggen hier allemaal door elkaar. Er is een 'koude' kamer, waar het nog redelijk in is uit te houden, en een 'warme' kamer, waar een warmtelamp in staat, met geen luchtstroom of zuurstoftoevoer. Hierdoor verandert elke ochtend-visite in een waar sauna-bezoek. Maar dan een sauna waarin je 2 uur door moet brengen in lange broek, dichte schoenen en een witte jas. Het mag duidelijk zijn: ik zweet me te pletter. Wat erg bijzonder is voor mij, ik zweet namelijk normaal gesproken nooit. Maar goed, ik heb het over voor alle mini-kindjes die op de neonatal unit opgenomen zijn.
Helaas zijn er niet veel mogelijkheden tot behandeling. Zo hebben ze geen manier om extra zuurstof te geven aan benauwde kindjes, behalve een 'snorretje' met zuurstof. Dit snorretje wordt dan bovendien vaak gedeeld door twee baby's. Veel meer dan 21% zuurstof kan er niet gegeven worden, en aan CPAP - beademing met continue positieve druk - hoef je absoluut niet te denken. Ook is er geen fototherapie lamp voor de kindjes met geelzucht. Als improvisatie worden ze onder een normale gloeilamp gelegd, maar iemand met een beetje natuurkundige kennis (of algemene kennis...) weet dat een gloeilamp geen UV-licht uitstraalt. En dat is juist wat nodig is bij neonatale icterus... Niet alleen voor ons, maar ook voor de artsen hier erg frustrerend.
Maar je moet roeien met de riemen die je hebt! Bovendien in het niet allemaal kommer, kwel en frustratie. Mijn (niet zo geheime) 'geheime agenda' van deze week - ik heb besloten mezelf elke week een soort van mini-doel te geven - is vocht- en voedingbeleid bij pasgeborenen. Vooral bij zieke en te vroeg geboren baby's is dit namelijk erg van belang: te veel vocht leidt tot hartfalen, te weinig tot uitdroging. Verder moeten de darmen van een baby nog wennen aan voeding, waardoor de voeding langzaam moet worden opgehoogd. Ik had gemerkt dat er hier eigenlijk niet echt wordt gedaan aan (goed) vochtbeleid, terwijl dit in Nederland één van de belangrijkste onderdelen is rond de zorg voor neonaten. Dus, had ik bedacht, kon ik me best inzetten om vochtbeleid hier net even iets meer aandacht te laten krijgen.
Mijn inzet wordt beloond, want terwijl het nu nog maar woensdag is, merk ik dat er tijdens de visites nu al meer aandacht is voor de vochtinname van de neonaten. Zowel de kinderarts als de intern berekenen met enige regelmaat de vochtbehoefte van de baby's. Ook staat er niet meer zomaar 'encourage breast feeding' in de statussen, maar wordt de voeding uitgedrukt in hoeveelheid milliliters per voeding. Als het borstvoeden niet helemaal lekker loopt, wordt er nu ook - naar mijn idee - vaker voorgesteld om 'expressed breast milk' te geven; in Nederland zouden we lekker gaan kolven, hier wordt de melk hardhandig (letterlijk!) uit de borst geperst. Deze melk kan daarna zowel via 'cupfeeding' als via een maagsonde worden gegeven, waardoor de baby krijgt wat 'ie nodig heeft. Verder krijgen een aantal - zieke of te vroeg geboren - kindjes (een deel van) hun benodigde vocht via het infuus. Dit werd, zover ik dat kon beoordelen, in eerste instantie redelijk halfslachtig geregeld: zolang de baby's niet zelf konden drinken, kregen ze standaard om de 3 uur 10 ml vocht toegediend. Maar zo hebben ze mij dat in Nederland niet geleerd! Dus heb ik - heel voorzichtig - met de kinderarts en de interns gesproken en wat voorstellen gedaan. Lo and behold, bij een aantal kindjes wordt nu de benodigde infuusvloeistof netjes per dag uitgerekend! Sommigen krijgen ook al wat voeding oraal/enteraal binnen, en ik heb het niet alleen voor elkaar gekregen dat die hoeveelheid wordt afgetrokken van de toegediende infuusvloeistof, maar bij één mini-prematuur bekijken ze nu - als het goed is - ook of er wat voeding blijft staan in de maag (= maagretentie) voordat een eventuele volgende voeding wordt gegeven.
Het zijn kleine stapjes, maar het geeft enorm veel voldoening om het gevoel te hebben dat ik wat uitmaak, dat ik mogelijk kan helpen met het verbeteren van de gezondheidszorg hier. Ik ben hier in de eerste plaats voor mezelf, om te leren over tropengeneeskunde, maar het is echt super om te merken dat je hier een klein, maar wezenlijk verschil kan uitmaken. Naast m'n vochtbeleid-campagne, hebben we ook gesproken met een Duitse kinderarts die hier werkt aan het verbeteren van de algemene organisatie en zorg in het ziekenhuis. Zij was vorige week erg geshockeerd over het gebrek aan kennis over neonatale reanimatie onder de artsen en verpleegkundigen, en is nu bezig met het maken van een reanimatiecursus en 'lesmateriaal'. David en ik hebben aangeboden om haar daarbij te helpen, want zij heeft genoeg andere dingen aan haar hoofd! Dus hopelijk ben ik daar de komende weken ook zoet mee. Nee, het leven in Afrika is niet saai..!
Naast m'n 'geheime agenda' heb ik me uiteraard ook met de 'normale' zorg bezig gehouden. We hebben gelukkig vaak een derdejaars geneeskunde student bij ons, die niet alleen graag wil leren (van ons), maar ook als tolk kan dienen. Hierdoor kunnen we onze eigen patiënten behandelen en - via de derdejaars - ook wat uitleg geven. Normaal gesproken wordt er weinig aan ouders uitgelegd, dus hier zijn de meeste ouders erg dankbaar voor.
Al met al dus nu al een zeer goede week! Ondertussen heeft Bouke in België zijn 25e, en Julias in Nederland z'n 1e verjaardag gevierd. Erg jammer om dat niet met hen te kunnen vieren, maar via Skype ben ik er toch een beetje bij. En de tijd vliegt tot nu toe voorbij, dus voor ik het weet ben ik weer terug :-)
Voor nu nog een aantal foto's. 't Zijn er niet veel, maar 't geeft een idee van hoe het hier is.
Liefs vanuit Ifakara!
Geen opmerkingen:
Een reactie posten