Poeh, waar begin ik? We hebben deze week al zoveel meegemaakt, en gezien, en gedaan... Maar dat allemaal vertellen zou voor de thuisblijvers een beetje saai zijn, denk ik. Dus een paar highlights:
1. De 'wards', waar alle patiënten liggen, zijn open en groot. Kinderen liggen met z'n 6-en tot 10-en op een zaal, en er is altijd een ouder/oom/tante/oma/buurvrouw aanwezig om voor het kind te zorgen, want de verpleegkundigen zijn er om medicatie toe te dienen en te prikken, wat ze dan ook veel (moeten) doen. Extra taken worden door hen niet uitgevoerd, dat doen de ouders. Vanuit een ziekenkamer kun je zo naar buiten lopen. Buiten hangen permanent heel veel doeken en kanga's (een bepaald soort doek) aan de waslijn, want die worden overal voor gebruikt: luiers, lakens, ombinddoeken om kinderen op de rug te dragen, rokken, hoofddoeken... 'n Doek is een veelzijdig voorwerp! De kamers zijn verder ook niet 'afgesloten' van de buitenwereld, er zijn bijvoorbeeld geen ramen, en aan deuren wordt ook niet gedaan. Gelukkig hangt er boven elk bed een klamboe, die hopelijk 's avonds worden gebruikt om die stomme malariamug tegen te houden. Privacy is er natuurlijk ook niet. Alles wordt besproken in het bijzijn van de andere patiënten, en Jan en alleman kan binnenlopen. De overdracht is aan een tafel in de behandelruimte (een kamer met 3 muren), waar op dat moment altijd een aantal patiënten rondhangen. De gesprekken tussen de artsen zijn echter vaak in het Engels, terwijl de 'gemiddelde' Tanzaniaan dat niet spreekt, dus er is nog een beetje sprake van privacy...
2. Elk kind heeft een eigen A4-tje/vodje, waarop de medicatie wordt opgeschreven. Elke ouder moet 't briefje zelf bijhouden, en overhandigen aan artsen en verpleegkundigen wanneer ze daarom vragen. Een centrale controle is er niet; het komt dus regelmatig voor dat een kind bepaalde medicatie niet krijgt, of juist veel te lang. De statussen worden verder altijd in het Engels geschreven, terwijl de verpleging die taal niet zo goed beheerst, dus er zijn ook heel regelmatig discrepanties tussen wat er wordt voorgeschreven en wat
wordt toegediend aan medicatie... Kortom: een rotzooitje! Ik heb besloten dat ik als 'pretentieuze mzungu' ga bedenken hoe dit eventueel net even iets veiliger en georganiseerder kan. Alhoewel het misschien beter voor mezelf is als ik me neerleg bij de gang van zaken hier. Want dat scheelt wel wat stress.
3. Alhoewel alle artsen Engels spreken - en dit over het algemeen redelijk tot goed beheersen -, worden bepaalde woorden heel grappig uitgesproken. Swahili is een taal waar de woorden eigenlijk altijd eindigen op een klinker, ook de leenwoorden (baisekeli, daktari, Agosti, kompyuta...), en de Tanzanianen zijn er niet aan gewend dat sommige Engelse woorden eindigen op een medeklinker. De oplossing? Gewoon een i toevoegen! Woorden als weeksi, sixi, progressi, roomsi, tabsi, en - de beste, vind ik zelf - bloody transfusion komen dagelijks voorbij. Het is vrij hilarisch, maar ik kan daardoor de artsen niet altijd helemaal serieus nemen ;-)
4. Aan het einde van de eerste week hebben David en ik ons ontfermd over een kleine meid van 2 jaar, die binnen kwam met enorme ademnood. Met mijn kleine woordenschat aan Swahili kon ik de vader wat vragen stellen (Geeft ze over? Sinds wanneer heeft ze deze klachten? Eet ze goed? Heeft ze koorts?), en ik verder heb gecommuniceerd via de verpleging . Een stethoscoop vertelde echter het meest: in de rechterlong van dit meisje kwam geen - of anders zeer weinig - lucht. Geen wonder dat ze benauwd was! Een spoed-röntgenfoto liet een nagenoeg witte long zien. Terwijl lucht zwart is op een röntgenfoto, dus dat was niet goed. We zijn gestart met antibiotica, en de chirurgie werd gebeld om het vocht - dat tussen de longbladen zat - te verwijderen. Dit gebeurde echter helaas pas de volgende dag, en in plaats van vocht kwam er 600 ml (!!) aan pus (!!!!) uit. Arm kind! Er werd meteen getest op TBC, want dat stond hoog in de 'verdachte diagnoses'; gelukkig was deze test negatief. Er wordt nu dus gedacht aan een zeer uit de hand gelopen longontsteking. De meeste pus is er nu uit, en dit had effect (ze ademde nu geen 80/min, maar zo'n 40-50/min), maar om het beestje dat dit meiske zo ziek heeft gemaakt permanent de das om te doen, zijn we gestart met een hoop antibiotica. Het infuusje dat ze hiervoor nodig heeft - en voor de pijnstilling, want een drain in je borstkas is absoluut geen pretje - was echter gesneuveld. Op mijn aandringen kreeg ze gelukkig een nieuw infuus. Hopelijk volgt de verpleging dit weekend onze instructies op, en is dit meisje al weer 'n stuk beter als ik maandag terug kom in het ziekenhuis. Het was in ieder geval een zeer heftige casus! En pfoe, wat gaat het er allemaal sloom aan toe in Tanzania! Wat hier 24 uur duurde, hadden ze in Nederland binnen enkele uren kunnen regelen. Om maar een voorbeeld te noemen: de radioloog maakt na 12 uur alleen maar spoed- röntgenfoto's, dus die moest van huis komen. Da's toch van de zotten? Maar goed, ik zal aan dit tempo en deze werkwijze moeten wennen, als ik het de komende 9 weken wil overleven.
5. Ik heb nog heel veel te leren. Zowel over de veel voorkomende ziektebeelden (malaria, TBC, HIV/aids, ...) als over Swahili. Ik kan al veel meer spreken en verstaan dan toen we vorige week aankwamen in Tanzania, maar het kan ook nog stukken beter. Gelukkig heb ik nog even!
Ondertussen zit Lara op de 'labor ward'. Zij heeft vrijdag haar eerste bevalling zelfstandig gedaan! De afdeling heeft 'n groot tekort aan (bekwaam) personeel, waar ze zich dood aan ergert, maar ook zij heeft nog 9 weken. Hopelijk kan ze in die tijd voor heel wat vrouwen hun bevalling wat Nederlandser (oftewel, aangenamer) laten zijn.
Als we niet in het ziekenhuis zitten, doen we verder nog weinig. We zitten meestal in het hostel te leren (medisch en/of Swahili), en ik zoek m'n bedje vroeg op. Mede vanwege de muggen - ik lees liever nog even in bed, dan dat ik word lek stoken door die rotbeesten -, maar ook omdat deze week vreselijk veel energie heeft gekost. Vaak gaat het lichtje hier om 9 uur uit!
Anyway, 't is alsnog een hele lap tekst geworden! Als je het tot hier hebt uitgehouden: nog een aantal foto's om mee af te sluiten :-) En verder: tot snel! Ik hoop morgen een blog te plaatsen met onze weekend avonturen!
Geen opmerkingen:
Een reactie posten